| «ՏԷՐՆ
ԻՄ ՀՈՎԻՒՆ Է, ԵՒ ԻՆՁ ՈՉԻՆՉ ՉԻ ՊԱԿԱՍԻ»
ՈՒԽՏԱԳՆԱՑՈՒԹՅՈՒՆ ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ԹԵՄԻ ՍՐԲԱՎԱՅՐԵՐ
«Եթէ նոյնիսկ անցնեմ մահուան
ստուերների միջով, չեմ վախենայ չարից,
քանզի դու, Տէր, ինձ հետ ես: Քո ցուպն ու գաւազանն ինձ կը մխիթարեն»:
ՍԱՂՄՈՍ ԻԳ 4
 եպտեմբերի
26-ին՝ Սուրբ Գեւորգ զորավարի տոնի առիթով, տիկին Մարուսյայի նախաձեռնությամբ,
կազմակերպվել էր ուխտագնացություն՝ Մուղնի-Սուրբ Վարվառա երթուղով:
Վաղ առավոտյան ուխտավորները, օրվա խորհրդով լցված, մեկնեցին Մուղնի՝
ներկա գտնվելու եւ հաղորդակից դառնալու Ս. Գեւորգ եկեղեցում մատուցվելիք
Սուրբ եւ անմահ Պատարագին:
ՍՈՒՐԲ ԶՈՐԱՎԱՐԻ ՄԱՍԻՆ
Սուրբ Գեւորգը ծննդով Կապադովկիայից էր, քրիստոնյա մեծատոհմիկի ընտանիքից:
Պատանի հասակից անցնելով զինվորական ծառայության՝ կարճ ժամանակում,
շնորհիվ արիության, խելքի ու անկոտրում խառնվածքի, ինչպես նաեւ ռազմական
հաջողությունների, բարձրանում է զինվորական ծառայության աստիճաններով՝
մինչեւ հազարապետություն: Հռոմի կայսր Դիոկղետիանոսի հրամանները
չկատարելու համար նրան բանտարկում եւ ենթարկում են անմարդկային չարչարանքների
ու կտտանքների:
Բոլոր չարչարանքներին քաջաբար տոկացող զորավարն ի վերջո ցանկություն
է հայտնում տեսնել կուռքերին: Ուրախացած կայսրը, կարծելով թե կոտրվել
է Ս. Գեւորգի կամքը եւ հուսալով, որ նա զոհ կմատուցի կուռքերին,
առաջնորդում է նրան Ապոլոնի տաճար, սակայն Սուրբն աղոթում է, եւ
մեկ առ մեկ կործանվում են տաճարի կուռքերը: Կայսրը հրամայում է գլխատել
նրան:
Ըստ ավանդություններից մեկի՝ նա վախճանվում է բանտում, իսկ ըստ մեկ
այլ տարբերակի՝ մահապատժի գնալու ճանապարհին, դահիճներից խնդրում
է քիչ հանգիստ առնել, հենվում է տներից մեկի պատին եւ խաղաղ կնքում
իր մահկանացուն: Ս. Գեւորգը, որպես Երկնային Արքայի զինվոր, եկեղեցական
սրբապատկերներում ներկայացվում է սպիտակ ձիու վրա՝ նիզակով վիշապին
սպանելիս: Վիշապն արտացոլում է աշխարհի չարությունը, դիվական զորությունը
եւ բռնակալությունը, որոնց դեմ, արդարեւ, պայքարեցին Քրիստոսի քաջարի
նահատակները: Դրանցից մեկը Սուրբ Գեւորգն էր:
ՄՈՒՂՆՈՒ Ս. ԳԵՎՈՐԳ
Մուղնու Ս. Գեւորգ եկեղեցին 17-րդ դարի կառույց է: Եղել է հայ գրչության
ու դպրության կենտրոններից մեկը: Ճարտարապետն է Սահակ Հիզանեցին:
Պատմությունը վկայում է, որ եկեղեցում ամփոփված է վիշապաքաղ Ս. Գեւորգ
զորավարի մասունքը, ինչը Հայաստան է բերվել 350 թ., Ներսես Մեծ Կաթողիկոսի
կողմից:
Մուղնիում ուխտավորները ներկա գտնվեցին ոչ միայն ուխտի Սուրբ եւ
անմահ Պատարագին, որ մատուցվեց ձեռամբ Տ. Մանուկ քհն. Զեյնալյանի,
այլեւ երկյուղածությամբ խոնարհվեցին Սրբի գերեզմանին եւ հայցեցին
նրա բարեխոսությունն առ Բարձրյալ Տերը:
ՍՈՒՐԲ ՎԱՐՎԱՌԱՅԻ ՔԱՐԱՅՐ
Վերջին հանգրվանը Ծաղկեվանքն էր: Արայի լեռը հայոց աշխարհի վեհապանծ
ու սրբազան լեռներից է: Այն Քասախ եւ Հրազդան գետերի միջեւ է: Լեռը,
արեւմուտքից միաձուլվելով վեհասքանչ Արագածին, յուրօրինակ բնապատկեր
է ներկայացնում եւ լեռնավահան հանդիսանում Արարատյան դաշտի համար:
Ինչպես ասում է Վահագն Դավթյանը՝ «Արագածն է այնտեղ, այնտեղ Արան,
այնտեղ արշալույսն է լեռնաշխարհի...»:
Քարաշատ սանդուղքն ուխտավորներին բարձրացրեց մինչեւ այրի մուտքը:
Առաջին բաժանմունքի մեջ հավաքվում են ուխտավորները, իսկ երկրորդի
մեջ կա մի դամբարան, ուր, ինչպէս բոլորն են ասում, հանգչում են Սուրբ
Վարվառա կույսի նշխարները: Ծաղկեվանքի ուխտն առանձնակի բնույթ է
ստացել հատկապես պտղաբերության իմաստով: Այդ մասին գրել է վիպասան
Պերճ Պռոշյանը. «Այժմյան ավանդույթը փոքր-ինչ հնից զանազանվում է:
Ներկայումս չբեր կանայք են կանգնում կաթիլի տակին: Եթե կաթիլը ընկնում
է չբերի գլխին, այն նշան է, որ նա որդի կծնի, հակառակ դեպքում նրա
հույսը կտրված է»:
Ուխտավորները խունկ վառեցին եւ խնդրեցին Տիրոջ սիրասուն վկայից.
«…Բարեխոսեա առ Քրիստոս վասն անձանց մերոց» ու բռնեցին տունդարձի
ճանապարհը՝ իրենց հետ տանելով Սրբուհու բարեխոսությունը:
ԱԼՎԱՐԴ ԿԱՂԶՎԱՆՑՅԱՆ
>>>
|
|
